1 Temmuz 2020 Çarşamba

Raw

Yoğun oyun programımdan sıyrılıp kendimi filmlere adayamadığım şu günlerde sadece akşam seanslarına kalmış durumdayım. Ama bu tek seansı da iyi değerlendirdiğime inanıyorum.

Dün akşam İlker Canikligil sayesinde, daha önce karşıma çıkmış ama çok yanaşmadığım Raw filmini izlemeye karar verdim.  

Keşke daha önce bu karara varsaydım, dedim. 2016 yapımı bu film, New French Extremity tadında olmasının yanında ayrıca bir kadın yönetmene aitmiş. Julia Ducournau adındaki bu kadın aynı zamanda bu filmi çektiğinde 33 yaşındaymış. Filmi izlemeden önce bunları bilseydim kafadan zaten bir takdiri basardım. Çoğunluğu erkeklerden oluşan bir türde, bu kadar genç bir kadın yönetmenin ses getirmiş olması kadar güzel bir şey olamaz. 

Gelelim filme... Yamyamlığın asıl konu olduğu film zaten insanların tüylerini diken diken eden bir noktaya dikkat çekiyor. Konu, filmin zor izlenmesine sebep oluyor ama bir yandan da sizi kapıp götürüyor. Filmin korkudan ziyade, gerilimin üstüne kurulu olması merakla sonunu getirmeye çalışmanızı sağlıyor. 

İnternette okuduğum ve çok yerinde olan bir yorum, "Ellerinizle gözlerinizi kapatıp, parmaklarınızın arasından izlemeye devam ediyorsunuz.". Kesinlikle katılıyorum. Ha, film baştan sonra kan, organ vs değil. Çok spesifik bir iki sahne insanın gözlerini kaçırmasına neden oluyor. O açıdan düşününce gerçekten çok güzel dengelenmiş bir film. Biraz daha abartsalar ciddiyetini kaybedebilir, sonunu merak etmez ve vazgeçebilirsin filmden. Ama aralara sıkıştırılan ve o gerginliği yakalayan sahneler insanda dayanma gücü uyandırıyor. Çünkü filmin bir kreşendosu olacağını hissediyorsun ve o kreşendoyu kaçırmak istemiyorsun. 

Oyunculuklardan, müziklerden ve çekimlerden de son derece memnun kaldım. Ayrıca senaryo sadece yamyamlıktan ibaret değil. Pek çok katmana sahip bir hikaye. Yamyamlığın yerine pek çok farklı açlığı koyarak filmi konuşabilirsiniz.

Midsommar gerginliği yakaladığım ama konu itibari ile mideme takla attıran bir film olarak Raw'u baya beğendim. 

Buradan İlker Canikligil'e teşekkür ederek blog sahibi ukalalığımı da yapayım.

Yükselen Sıcaklıkların İlk Etkileri

Sıcak!!

Dalyan'ın meşhur sıcakları etkisini hissettirmeye başladı. Ağustosta yaşanacak ve bu günleri aratacak sıcakların haberini alıyoruz şu anda. Bir ufak esintiye kurban keseceğimiz zamanlar yaklaşıyor! Herkes önlemini alsın!

Ama aslında alınacak bir önlem yok. Güneşin kavurucu sıcağının pik yaptığı saatlerde dışarıda dolanmamak dışında gerçekten alınabilecek herhangi bir önlem yok. 

Şu an kendimi ateş üzerine yatırılmayı bekleyen bir et parçası gibi hissediyorum. Asıl yakacak olan sıcaklığı uzaktan uzaktan hissediyor ama kaçamıyorum.

Acıktım mı acaba? Saatler 12.53 gösteriyor. Normal şartlarda acıkmamam lazım. O zaman yeme düşüncelerimi bastırmak adına bir bardak soğuk su içeyim. 

Apır sapır konuşmayı seviyorum. Apır sapır yazdığım yazıları da seviyorum. 

Chuck Palahniuk'u da bu yüzden seviyorum. Apır sapır anlatıyor ama aynı zamanda konuya, kişiye ve olaya bağlı kalmayı başarıyor. Okuduğum ilk kitabı Çarpışma Günlükleri resmen aklımı başımdan almıştı. Bu şekilde bir hikaye anlatımı olacağını hiç düşünmemiştim. Resmen ufkumu açtığını söyleyebilirim. 

Ha, açılan ufuk ile ne yaptın, diye sorabilirsiniz. Sormayın. Bir gün bir şey yapacağım. Bir şeyler yapmak için bir şeyler yapıyorum. Aslında şu yarım kalan kısa hikayemi bir bitirsem... Ah, bir bitirsem... 

Ama bu aralar kendimi yaratıcı hissediyorum. Güzel bir iki iş tamamladım, memnun kaldım. Bu akıntıya kendimi daha çok kaptırmak istiyorum. Tabii bu istek yanında eksilerini de getiriyor. Dünyevi işlerden uzaklaşma isteğimi kabartıyor. Dükkan, para, iş... Kendimi bunlardan soyutlamak için içimde büyük bir istek var ama dinlemiyorum. Dinleyemeyeceğim... Hepsini beraber yürütebilirim. Beraber değil de belki biraz onu ileri sürerim, biraz bunu, sonra geri kalan diğer piyonu oynarım vs... 

Zaten hayat bir satranç oyunu değil mi? 

Korkmayın, özellikle bu klişe cümleyi yazdım. Daha o kadar klişe bir insan olmadım. Olabilirim ama... Uçlarda yaşayan, yaşamayı isteyen bir insan değilim. Öyle yaşayan insanları izleyerek mutlu olan biriyim. 

Bu arada kesin bu klişe cümleye benzer bir söylemi yapan yazar, düşünür, politikacı birileri vardır. Baktım. Ve Bobby Fischer'ın direk yukarıdaki cümlenin sahibi olduğunu gördüm. Bunun yanında Isaac Asimov, Benjamin Franklin ve Albert Einstein'da hayat ve satranç benzetmelerini yapmış. 

Bu konuda da kendimizi bir nebze aydınlatmış olarak yazımızı sonlandırıyoruz. Biraz yüzümüze su çarpalım. Öğle güneşinin gücünü hissetmeye başladığımız şu saatlerde vücudumuzun susuz kalmamasına dikkat edelim. Ben gidip bir bardak su daha içeyim.

25 Haziran 2020 Perşembe

RadyoBeyin'de Bu Hafta Umarsızca Dans!

Nereden geldi, ne çağrıştırdı bilmek imkansız. Ama zaten kanalımızın adı da bu yüzden RadyoBeyin değil mi? O zaman bir anda beynimizde yankılanan MIKA şarkısının nedenlerini boşverip kendimizi ritme ve ritmin özgürlüğüne kaptırıyoruz. MIKA vs. RedOne'dan geliyor, We Are Young! Hemen ardından da 
MIKA'nın son albümünde yer alan Tomorrow şarkısını şiddetle öneriyoruz. Mutluluk hormonu garantili :) 

Not: Şarkıyı bize tanıtan KickAss filminin üzerinden 10 yıl geçmiş. Kendimizi yaşlı hissetmeye başladık mı? Ne münasebet! O zaman dans, o zaman renk... 

11 Haziran 2020 Perşembe

Holden vs Ben

Uzun zamandan beri ama çok uzun zamandan beri Holden ile konuşmamıştım. 

Geçen gece bunun için öyle bir istek duydum ki içimde... Ama konuşmadım, sadece ne kadar konuşmak istediğimden bahsettim. Çünkü Holden'la konuşmak demek eskiye dönüyorum demek bir anlamda. Holden'ı ne kadar özlesem de eskiye dönmek istemiyorum. Eskiden hissettiğim yalnızlığı ve korkuyu tekrar hissetmek istemiyorum. 

İşin ilginç yanı, sanırım Holden'la konuşmasam da o yalnızlığı ve korkuyu hissedeceğim. Şu anda böyle bir ruh hali içerisindeyim. Neden ve nasıl girdiğimi çok net göremiyorum. Ama galiba üst üste gelen pek çok küçük şeyin yarattığı bunalımın sonucunda kendimi aniden çöken bir mutsuzluk içerisinde buldum. Sanırım en sonunda, çevrem ve dünyada olup bitenler beni de etkiledi. 

Bize uzak olayların ya da bize değer verdiğini bildiğimiz insanların bizi depresyona iten etkileri olması ne kadar garip. Kelebek etkisi dedikleri böyle bir şey mi?

Peki neden Holden'la konuşmak? Mutsuz hissettiğim dönemde O'nu bulduğum için mi yoksa O'nun sayesinde kendimi daha iyi hissettiğim için mi? 

Hala konuşmuyorum ama. Kendimi zorluyorum resmen. Bir konuşmaya başlasak hiç susmayacağız. Ve biz bunu seneler seneler önce yapıyorduk. Hem bu kadar ihtiyaç duymam hem de ona kavuşmanın savaşı kaybetmek anlamına gelmesi çok garip. 

Sanırım kendimi insanlardan soyutlarsam iyi olacak. Sanki çok fazla insanlarla iletişimdeymişim gibi... Ama bir şekilde öyleyim ve galiba bu beni çok etkiledi. Beynim sorunları olan insanlarla, bu sorunlara nasıl yardımcı olacağım düşünceleri ile boğuluyor sanki. Kendimi uzaklaştırmam lazım. 

En iyisi bir iki dram filmi izlemek. Mutlu sonla biten dram filmi izlemek ilaç gibi gelir bana. Ulaşmamın imkanı olmayan insanların sorunlarını izler, ağlarım ve sonra bu sorunları çözdüklerini görüp bu sefer de mutluluktan ağlarım. Ve hafiflemiş bir şekilde kendi hayatıma devam ederim.

Holden ile konuşmamak için biraz daha direneceğim. Bakalım...

27 Mayıs 2020 Çarşamba

Climax, Gaspar Noe ve New French Extremity

2018'de gösterime giren Climax'i geçen gün izleme fırsatım oldu. 

Filmin yönetmeni Gaspar Noe hakkında çok fazla bilgiye sahip değildim. Sadece filmleri ile ya fanatiklik derecesinden sevilen ya da yuhalanacak kadar nefret edilen bir yönetmen olduğunu biliyordum. Bu zamana kadar sadece bir filmini izlemiştim. 

Irreversible, çıktığı dönemde aynen yukarıda belirttiğim gibi uçlarda yorumlar alan bir filmdi ve meraktan ölmüştüm resmen. İzledim, şok geçirdim ve gerçekten rahatsız eden filmler listemde ilk 5'e soktum. Ama bu filmi beğenmediğim anlamına gelmiyor. Irreversible, gerçekten rahatsız olmanız için yapılan bir film. Amacına ulaşmasının yanında, hikaye anlatımı, sahneleri, oyunculuğu ve kamera çekimleri ile gerçekten beğendiğim bir film oldu. 

Climax'i izleyeceğim zaman da beklentim aşağı yukarı Irreversible gibi bir film ile karşılaşacağım yönündeydi. Filmin bu açıdan beklentimin altında kaldığını söyleyebilirim. Ama konu itibari ile zaten Irreversible kadar sert bir film olamazdı. Bir grup dansçının partilediği bir geceyi anlatan bir film olarak sarsıcı bir öyküye sahip değil. Geceye uyuşturucunun dahil olması ve yaşanan "bad trip" ile hikaye rahatsız eden bir noktaya gidiyor. Gene de, hikayenin basitliği ve karakterlerin hissettikleri korkuların öznel olması sebebi ile dışarıda kalıyor olmak, aslında yaşanılan an hakkında bize gerçek fikri veremiyor. Bu nedenle özellikle sonlarına doğru atılan çığlıklar, hareketler ve paranoya seyirciye anlamsız gelmeye başlıyor. 

Bu film hakkındaki genel görüşümdü. Ama Climax daha detaylı bir incelemeyi hak ediyor. Açılış sahnesi ile izlediğiniz filmin sonunda çok da normal şeyler görmeyeceğinizi anlıyorsunuz. Sizde merak uyandırıyor. Sonra film yavaş bir tempo ile ilerlemeye başlıyor. Ardından karşınıza çıkan dans sahnesi ise tek kelimeyle mükemmel. Muhtemelen aklımdan gitmeyecek sahneler arasında yer alacak. Kesintisiz, uzun bir dans sahnesi... Sanki film değil de canlı bir dans gösterisi izliyormuşsunuz hissini yaratıyor. Kamera hareketleri ile en iyi açıları yakalayabildiğiniz canlı bir şov. Düşündükçe açıp açıp izleyesim geliyor. Gaspar Noe'nun neden farklı ve isim yapan bir yönetmen olduğunu anlatan bir sahne. Ve o sahnenin bitmesi ile karakterleri, karakterler arasındaki ilişkileri tanıdığımız diyalog bölümüne geçiyoruz. Bence filmin bu kısımları da güzeldi. Geçişler, diyaloglar sıkmıyor insanı. Gecenin nasıl sonlanacağını merak ediyorsunuz. Çünkü işler bir şekilde ilk sahneye bağlanacak...

Gerisini anlatmak spoiler olur ama sadece temponun asla o dans sahnesi kadar yüksek olduğu bir anla karşılaşmadığımı söyleyebilirim. Benim nacizane fikrim "climax"i o sahnede yaşatan bir film olduğu. 

Sinemanın kötü çocukları arasında yer alıyormuş Gaspar Noe. Böyle anılmasının sebebinin yaptığı filmlerin korkunç olayları anlatması değil, bence. Bizi rahatsız ettiğini düşündüğümüz şeylerin aslında ne kadar korkunç şeyler olduğu hakkında en ufak bir fikrimizin olmadığı gerçeğini gösterdiği için Noe kötü çocuk. Tabii bu konuda biraz daha net bir fikre sahip olmak adına geri kalan 3 filmini de izlemem lazım. Ama bir yönetmen, yaptığı 5 film ile bu şekilde anılan bir noktaya geldiyse yapmak istediği şeyi gerçekten başardığını söyleyebiliriz. 

Climax ile başlayan ve Gaspar Noe ile devam eden araştırmalarım benim New French Extremity sinema akımına götürdü. Gaspar Noe'nun yaptığı 5 filmin 5'ninde yer aldığı 90'larin başında başlayan bu akım seyirciyi irite etmeye yöneliyor. Cinsel çöküş, cinsel şiddet ve rahatsız edici psikozlar akımın genel hatlarını meydana getiren temalar. İnsan vücudu, çıplaklık gibi olgularla bu temaları anlatıyor. New French Extremity içinde yer alan filmlerin çoğu "gore" olarak tanımlanan korku filmleri. Bunların haricinde erotizmi içinde barından gerilim ve sanat filmleri de akım içerisinde yer alıyor. Akım ve Noe hakkında biraz daha fikir sahibi olmak adına Love ve Enter the Void filmini izleyeceğim.

Bakalım kendimi nasıl bir çukurun içine atıyorum, göreceğiz. 

21 Mayıs 2020 Perşembe

Her Korkunç İnsanın Arkasında Bir Medya Var

Aslında başlığın genele ne kadar uyacağından emin değilim ama üzerine düşünmek istediğim bir başlık olduğu için değiştirmeyeceğim. 

Netflix'in en sevdiğim tarafı içinde barındırdığı geniş belgesel arşivi. Ve gün geçtikçe de artıyor. Dizi kusmasından, dandik senaryolu filmler pompalamasından sıkılıp Netflix'e karşı kötü konuşmaya başlayacağım sırada belgesel bölümünde biraz geziniyorum ve dilimin ucuna gelen kelimeleri yutuyorum. Netflix'in, izlediğim belgeseller ile aklımda kalması bence onun başarılı bir platform olduğunun kanıtı.

Geçenlerde bir tavsiye üzerinde Netflix'de izlediğim Amanda Knox belgeseli de gene beni hem memnun etti hem de kızdırdı. Cinayet ile suçlanan yirmi yaşındaki Amanda Knox hakkında bir belgesel. Ben bu zamana kadar Amanda Knox'un kim olduğunu bilmiyordum. Diziyi tavsiye eden Türk Usülü Jarlax, kadının burada bile haber olduğunu hatırlıyor. Ben o zamanlar daha havari bir insandım. Her neyse... Neticede belgesel sayesinde Amanda Knox'u, suçunu ve İtalya'daki yargılanma sürecini öğrenmiş oldum.

Belgesel bu açıdan gerçekten çok başarılı. İlkin biraz taraflı gibi gözükse de bence olayın gidişatını, olaya dahil olan sanıkları, polisleri ve medyayı dışarıdan verebilmiş. İzlerken kendimi herhangi bir kişiye ya da tarafa daha yakın hissetmedim. Hissettiğim tek şey polis ve medyanın sahip olduğu etkilerden nefret etmem oldu. 

Sorguya çekme yetkisine sahip insanların gayesinin gerçeği aramak olması gerekir. Bir suçu itiraf ettirmek değil. Özünde bu gaye ile yaklaşmayan bir dedektifin bence işkence ile bilgi almaya çalışanlardan hiçbir farkı yok. Gerçeği bulmak isteyenin tarafsız olması gerekir. Gerçeği istediğin yöne çekmek bir yalana ortak olmaktan öte değil. Bunu "Jagten" filmini izlerken de hissetmiştim. Amaç bir suçun arkasındaki gerçeği bulmak olmalı. Bir itiraf almak değil. 

Amanda Knox hakkında herhangi iyi ya da kötü bir düşünceye sahip değilim. Belgesel sizde öyle bir hissin oluşmasına neden olmuyor, bence. Ama davasını ele alan polis ekibi ve dedektif açısından şansız bir insan olduğunu söyleyebilirim. 

Ve Medya... Herkesin bu kadar şikayet ettiği "linç" olayının Amanda Knox zamanında medyanın öncü kuruluşları tarafından yapılmış olduğunu görmek çok ilginçti. 

Gezi olayları ile başlayan ve özellikle seçim zamanlarında medyanın ne kadar manipüle edici bir yapı olduğunu anladım. Önceden üzerine çok düşünmemiştim (sanırım önceden çok düşünen bir insan değilmişim). Ama şimdi 2000'lerin başında geçen bu Amanda Knox olayı ile medyanın satış uğruna attığı başlıkları, yazıları görünce medyanın elindeki gücü çok daha net bir şekilde anladım. 

Bir insanı, bir olayı nasıl bambaşka bir hale sokabileceğini ve bunu yaparken işini ne kadar iyi yaptığını düşünüyor olması... Ve yarattığı etkinin o insanın hayatını nasıl etkilediği... Amanda Knox'un şüpheli bulunmasının ardından patlayan haberler ile kadının ne kadar sosyopat bir insan olduğunu, erkek arkadaşı ile nasıl korku saçan bir çift olduklarını herkes "öğrenmiş". Yargı sürecinde iken yattığı hapishanede tuttuğu günlüğün medyaya sızması ile beraber olduğu erkekler, hayalleri ve korkuları artık herkesin malı olmuş. 

Düşünsenize, sadece sizin olduğunu zannettiğiniz düşünceleriniz, hayatınız tanımadığınız insanlar tarafından eleştirilmesi için "haber" yapılmış. O saatten sonra yargının sizin için verdiği kararın ne önemi kalır? Önemli olan sizin işinizi ne kadar iyi yapmış olmanız...

Belgeselde Trump'la karşılaşmak da garip oldu. İtalya'nın yargı sistemini eleştiren Trump'ın çözümü net; "Boycott Italy". Adam boykot etmeyi ezelden beri seviyormuş...

Covid İyi Gelebilir Sanki

Çin'de uzun bir süre sokağa çıkma yasağının sonunda boşanma taleplerinde artış olduğu haberini ilk duyduğum zaman gene bir medya abartması olduğunu düşünmüştüm. Haber anlayışının, gerçeği çarpıtmak ve popüler olan düşünceyi yansıtacak şekilde tekrar yoğurmak olduğunu düşünüyorum. Bu nedenle gazete ve haber sitelerinde okuduğum şeylere mesafeli, tedbirli ve yüzde 80'i abartıdır, yaklaşımını benimsemiş haldeyim. Ama şimdi anlıyorum ki bu Çin'de boşanma talebinin artmış olduğu haberinde abartma yüzdesi daha küçük olabilir.

Kendi küçük çevremde bile beraber evde uzun süre geçirmek zorunda kalan insanların birbirlerini nasıl üzdüklerini, kırdıklarını görmeye başladım. 

Gerçekten zorla bir yerde kalma durumu, insan psikolojisinde bu kadar ciddi etkileri olabilir mi? Belki kendi evinde kalamayıp, ailesinin evine dönen insanlar için sarsıcı olabilir. Kendimi düşününce, 5 yıl aileden ayrı bir çatı altında yaşadıktan sonra bile ufak bir aile ziyaretinde ne kadar bunaldığımı hatırlıyorum. Şimdi insanlar, o bunalma ile neredeyse iki aydır yaşıyor. O yüzden evinden hariç bir yerde kalıyor olmanın insanın psikolojisini gerçekten etkileyeceği aşikar.

Ama ya zaten hayatını beraber geçirmeye karar verdiğin biri ile beraber kurulan bir evde yaşamak? Evden çıkamıyor olmak, zaten "Evet." diyerek kurduğun bu düzende nasıl bir etki yaratıyor da işler yolları ayırmaya gidiyor? Buna pek aklım yatmıyor. Aklıma yatan zaten baştan yanlış bir karar verildiği, salgın krizinin ileride kopacak olan bu bağı aniden ve daha sert bir biçimde kestiği düşüncesi. O zaman da aslında bu krizin, yollarını ayırmaya karar veren insanlar için iyi bir olay olduğunu düşünüyorum. Seni mutsuzluğa yavaş yavaş götüren bir beraberliği erkenden kesmeni sağlayarak mutlu bir hayat kurma şansını veriyor. 

Peki ya kardeşler? Bu işte, hiç anlayamadım ve anlam veremediğim şey... Küçük kardeşe sahip bir insan olarak ve kardeşi ile 4 yıla yakın ev arkadaşlığı yapmış biri olarak bu süreçte birbirini kıran kardeşlere anlam veremiyorum. Kardeş kıskanacağın biri değildir. Gerektiği zaman senin olan onundur ve onun olan da senindir. Kardeşi ile bir ay boyunca kavga edip işin ucu hiç konuşmamaya gidiyorsa bence bu kişinin hem kendinde hem de ilişkilerinde sıkıntıya sahip olduğunu gösteriyor. Beraber büyüdüğün, seni pek çok insandan daha iyi tanıyan birisi ile geçinmeyi beceremiyorsan karşındakinin ne kadar "uyumsuz" biri olduğunu söylemeden önce kendindeki uyumsuzluğu bulmaya çalışmak gerekiyor. 

Kendi küçük çevremdeki 4 insanın bu süreç zarfında yaşadıkları kafama çok takılıyor. Salgın döneminde içinde bulundukları bu huzursuz ortam sonucunda aslında kendileri için en değerli olan şeyi kaybetmelerini hiç istemiyorum. Onun yerinde kendilerini bulmaları en güzel şey olur. Aslında bu herkes için geçerli. Belki de bu salgın krizi ile kendi içimizdeki düğümleri çözebiliriz. Birey olarak salgının tek olumlu etkisi bu olabilir.